Een schoorsteen kapje beschermt je rookkanaal tegen regen, vogels en vuil. Zonder zo’n kap spoelt er regenwater naar binnen, wat kan leiden tot vochtproblemen in je kachel, schade aan de binnenzijde van de schoorsteen en slechte trek. Gelukkig zijn er meerdere typen kapjes, elk geschikt voor een andere situatie.

Welke soorten schoorsteen kapjes zijn er?

De meest voorkomende variant is de regenkap. Die plaatst je bovenop het rookkanaal en laat rook gewoon ontsnappen, maar houdt neerslag buiten. Je vindt ze als enkelvoudige kap (een plat of gewelfd schijfje boven de opening) of als trekkende regenkap. Een trekkende regenkap heeft een speciale vorm die de wind gebruikt om de trek in de schoorsteen te verbeteren. Dat is handig als je last hebt van terugslag, waarbij rook naar binnen waait in plaats van omhoog.

Naast de regenkap zijn er ook windkappen en vogel- of insectengaas-kapjes. Een windkap is aan alle kanten gesloten behalve de openingen voor rookafvoer, en is daardoor extra geschikt voor schoorstenen die veel wind vangen. Een gaaskap houdt vogels en grotere insecten buiten, maar zorgt er minder goed voor dat water wegblijft. Combinaties van beide functies bestaan ook.

Materiaal: RVS of aluminium?

Het materiaal maakt een groot verschil voor de levensduur. Kapjes van roestvrij staal (RVS) zijn veruit het meest gangbaar voor rookkanalen van kachels en open haarden. RVS is bestand tegen de combinatie van hitte, zure roetdeeltjes en vocht. Aluminium is lichter en goedkoper, maar minder geschikt voor hoge temperaturen. Voor een kachelpijp met hoge rooktemperaturen kies je daarom beter voor RVS.

Tegels- of stenen schoorstenen op oudere woningen hebben soms een betonnen of leien dekplaat met een klassieke kap in metselwerk. Daar past een aluminium of kunststof variant soms prima, zolang er geen hete rookgassen doorheen stromen, zoals bij een ventilatiekanaal of een ongebruikte schoorsteen.

De juiste maat kiezen

Een schoorsteen kapje moet exact passen op de diameter van je rookkanaal. Gangbare maten voor kachelpijpen lopen van Ø 80 mm tot Ø 200 mm, met Ø 100 mm, Ø 130 mm en Ø 150 mm als meest verkochte formaten. Meet de buitendiameter van je pijp voordat je een kapje bestelt. Een kapje dat te ruim zit, biedt geen goede bescherming en kan loslaaien. Zit het te strak, dan is montage onmogelijk zonder de pijp te beschadigen.

Voor grote stenen schoorstenen met rechthoekige of vierkante openingen zijn er ook platen met meerdere gaten of een kapconstructie op maat. Dat is een andere categorie dan de ronde pijpkapjes voor kachelrookkanalen.

Trekkende regenkap: wanneer heeft het nut?

Een trekkende regenkap is zinvol als je schoorsteen relatief laag uitmondt, als er gebouwen of bomen dichtbij staan die wind opvangen, of als je regelmatig last hebt van rook in huis. De kap heeft dan een aerodynamische vorm die bij wind een lichte onderdruk creëert aan de bovenkant van de pijp. Daardoor wordt de rook actief naar buiten gezogen. Let op: een trekkende regenkap werkt alleen goed als de rest van het rookkanaal ook goed functioneert. Heeft de schoorsteen andere problemen, zoals lekkages of aanslag, dan lost een kapje dat niet op.

Montage en onderhoud

De meeste ronde kapjes voor kachelpijpen schuif je gewoon over of in de pijp en zet je vast met een klemring of een schroef. Dat is doorgaans een klusje van een paar minuten, ook op dakhoogte. Let wel: werk op een dak altijd veilig, met goed schoeisel en liefst met iemand die beneden de ladder vasthoudt.

Onderhoud is beperkt. Controleer het kapje bij je jaarlijkse schoorsteenveegbeurt op corrosie, vervorming of verstoppingen door roet en bladeren. Een kapje van goede kwaliteit RVS gaat zonder grote problemen tien jaar of langer mee.

Kies een schoorsteen kapje dat past op de exacte diameter van je pijp, gemaakt van RVS als er hete rookgassen doorheen stromen, en overweeg een trekkend model als de trek in je schoorsteen te wensen overlaat. Zo blijft je rookkanaal droog, vrij van ongewenste bezoekers en goed functionerend door alle seizoenen heen.