Loodloketten bij de schoorsteen zijn loden profielen die de aansluiting tussen de schoorsteen en het dakvlak waterdicht maken. Ze worden rondom de schoorsteenvoet aangebracht en vormen een flexibele, duurzame afdichting die regenwater afleidt en voorkomt dat water via de naad tussen schoorsteen en dak naar binnen sijpelt.

Lood is al eeuwenlang het standaardmateriaal voor dit soort aansluitingen, omdat het gemakkelijk te vormen is, lang meegaat en goed bestand is tegen weersinvloeden. Bij een goed aangebracht loodloket kun je rekenen op een levensduur van tientallen jaren, mits het lood niet te dun is en de bewerking vakkundig is uitgevoerd.

Wat zijn loodloketten precies?

Een loodloket is een gevouwen stuk lood dat als een soort manchet om de schoorsteen wordt geplaatst. Het loket bestaat uit twee delen: een deel dat tegen de schoorsteen wordt gevoegd of ingemetseld, en een deel dat over de dakbedekking (pannen, leien of bitumen) heen ligt. Door deze overlappende constructie kan regenwater niet naar binnen dringen, zelfs niet als het flink waait.

In de praktijk spreek je over vier zijden van de schoorsteen: de bovenzijde (de kopkant die naar de nok wijst), de onderzijde (die naar de goot wijst) en de twee zijkanten. Elke zijde vraagt om een andere aanpak. Aan de bovenkant wordt een zogenoemde achterombuiging of kraal gemetseld, zodat afstromend water wordt omgeleid langs de schoorsteen. Aan de onderkant wordt vaak een extra watervang aangebracht om het afvoerende regenwater op te vangen en weg te leiden.

Maten en dikte bij loodloketten schoorsteen

De afmetingen van de loodloketten hangen af van twee factoren: de dakschuinte en de breedte van de schoorsteen. Een steiler dak vraagt om hogere loketten aan de zijkanten, omdat regenwater harder afstroomt en verder opspatten kan. Als vuistregel geldt dat loodloketten aan de zijkanten minimaal 150 mm omhoog langs de schoorsteen lopen en minimaal 100 mm over het dakvlak overlappen.

Voor de dikte van het lood wordt in Nederland vaak gewerkt met code 4 of code 5 lood (respectievelijk 1,80 mm en 2,24 mm dik). Code 4 is geschikt voor kleinere oppervlakken; voor grotere aansluitingen of blootgestelde plekken is code 5 verstandiger. Dun lood (code 3 of dunner) wordt afgeraden bij schoorstenen, omdat het te snel uitzet en krimpt bij temperatuurwisselingen, wat scheuren kan veroorzaken.

Een handige manier om de juiste maten te berekenen is via een online tekenomgeving speciaal voor loodloketten, zoals die van schoorsteenplaat.nl. Daarin voer je de dakschuinte en de muurbreedte in, waarna het programma de juiste profielen tekent. Dat is handig als je een offerte wilt aanvragen of zelf wilt controleren of het werk klopt.

Hoe worden loodloketten aangebracht?

Het plaatsen van loodloketten is nauwkeurig handwerk. De loodstroken worden op maat gesneden en vervolgens met een houten klopper of loodschop in vorm gebracht. Het lood wordt aan de bovenkant ingemetseld in een voeg van de schoorsteen (ingeleid in een ‘groef’ of ‘sponning’), zodat het stevig vast zit en water geen weg naar binnen kan vinden.

Een veelgemaakte fout is het bevestigen van het lood alleen met kit of siliconen, zonder dat het wordt ingemetseld. Kit kan uitdrogen en loslaten, waarna er een opening ontstaat die moeilijk te ontdekken is totdat er al waterschade is. Ingemetselde loodloketten zijn betrouwbaarder en gaan veel langer mee.

Bij renovaties of het vervangen van oude loodloketten wordt het bestaande lood voorzichtig verwijderd en worden de voegen schoongekrabd. Daarna wordt nieuw lood ingemetseld met een goede voegmortel. Het is slim om tegelijk ook de voegen van de rest van de schoorsteen te inspecteren, want vochtproblemen bij schoorstenen komen zelden van slechts één plek.

Wanneer zijn loodloketten aan vervanging toe?

Controleer de loodloketten bij de schoorsteen bij elk groot dakonderhoud, of in ieder geval elke vijf tot tien jaar. Signalen dat vervanging nodig is:

• Zichtbare scheuren of barsten in het lood
• Lood dat omhoog staat of losligt van de schoorsteen
• Roestsporen of verkleuringen op het plafond vlak bij de schoorsteen
• Vochtplekken in de dakconstructie bij of net onder de schoorsteen
• Oude, geheel met kit afgewerkte aansluitingen zonder ingemetseld lood

Houd er rekening mee dat lood dat jarenlang in de zon heeft gelegen soms nog intact lijkt, maar intern verzwakt is. Een dakdekker of loodgieter kan dat beoordelen door het lood voorzichtig te buigen: goed lood is soepel en springt niet meteen terug. Broos lood dat direct terugveert of kraakgeluiden maakt, is versleten.

Loodloketten bij de schoorsteen zijn geen groot of spectaculair onderdeel van een dak, maar wel een onderdeel dat grote schade voorkomt als het goed zit. Bij twijfel over de staat ervan is het verstandig een dakspecialist te laten kijken voordat het eerste lekkage-seizoen aanbreekt.