Een schoorsteen reinigen doe je door roet en aanslag met een schoorsteen veger te verwijderen, ofwel door een vakman ofwel zelf met de juiste materialen. Hoe vaak dat nodig is, hangt af van hoe intensief je de haard of kachel gebruikt, maar voor de meeste woningen geldt: minstens één keer per jaar, bij voorkeur vóór het stookseizoen.

Stel je het reinigen te lang uit, dan stapelt zich creosoot op in de schoorsteenpijp. Dat is een teer- en roetachtige stof die bij hoge temperaturen kan vlam vatten en een schoorsteenbrand veroorzaakt. Een schone schoorsteen trekt ook beter, waardoor je kachel of open haard efficiënter brandt en je minder brandstof verbruikt.

5 signalen dat je schoorsteen gereinigd moet worden

Je hoeft niet altijd op de kalender te wachten om te weten of het tijd is. Je woning geeft zelf duidelijke aanwijzingen:

• Rook in de kamer: als rook terugslaat in de woonruimte, is de schoorsteenpijp waarschijnlijk verstopt of ernstig vervuild. Laat de schoorsteen dan direct vegen, want de rookgassen bevatten koolmonoxide.
• Sterke of scherpe geur: een doordringende rook- of teerlucht, ook als de haard uit is, wijst op ophoping van creosoot of andere aanslag. Dit is een gevaarlijk signaal dat je niet mag negeren.
• Roetvlekken rondom de inzet of opening: zichtbare roetvlekken aan de buitenkant van de haardopening of op het plafond eromheen betekenen dat er iets mis is met de trek of de afdichting.
• Slecht brandende vlammen: als het vuur moeite heeft om te branden of snel uitgaat, is de luchttoevoer via de schoorsteen mogelijk geblokkeerd door vuil.
• Het is langer dan een jaar geleden: ook zonder zichtbare problemen bouwt roet zich op na een heel stookseizoen. Regelmatig reinigen voorkomt dat kleine ophopingen uitgroeien tot gevaarlijke aanslag.

Schoorsteen reinigen: zelf doen of een vakman inschakelen?

Een erkende schoorsteenveger heeft de juiste borstels, stofzuigers en kennis om de pijp grondig schoon te maken en tegelijk de staat van de schoorsteen te beoordelen. Dat laatste is waardevol: kleine scheurtjes in de voering of een beschadigde kap worden zo vroeg opgespoord. De kosten voor een professionele reiniging liggen naar schatting rond de 80 tot 150 euro per beurt in 2026, afhankelijk van de pijplengte en het type kachel.

Zelf reinigen is mogelijk bij een rechte, korte schoorsteenpijp zonder te veel bochten. Je hebt dan een schoorsteen veegset nodig: flexibele stangen en een borstel met de juiste diameter van jouw pijp. Werk altijd van bovenaf (via het dak) of van onderaf met een gesloten afzuiging, zodat roet niet door de kamer verspreidt. Zorg dat je de haard of kachel goed afsluit of afdekt met een stofzeil voor je begint.

Twijfel je over de staat van je schoorsteen, heb je een rookkanaal met bochten of een rookgasafvoer van een cv-ketel? Kies dan altijd voor een vakman. De risico’s van een onvolledige reiniging of over het hoofd geziene schade wegen zwaarder dan de besparing.

Stap voor stap zelf je schoorsteen reinigen

Werk je de reiniging zelf af, volg dan deze volgorde:

• Stap 1 – Voorbereiding: controleer of de schoorsteen minstens 24 uur niet gebruikt is en volledig afgekoeld is. Leg stofzeilen neer rondom de haard en dek de opening goed af.
• Stap 2 – Materiaal klaarleggen: gebruik borstels en stangen die passen bij de diameter en lengte van jouw pijp. Koop of huur een set bij een bouwmarkt.
• Stap 3 – Reinigen van bovenaf: ga via een veilige dakladder naar het dak. Verwijder de schoorsteen kap (als die los zit) en schuif de borstel op de stangen door de pijp naar beneden. Voeg stangen toe totdat je de volledige lengte hebt bereikt.
• Stap 4 – Roet opruimen: laat het roet een kwartier bezinken. Verwijder daarna de afdekking van de haardopening en zuig het losse roet op met een speciaal roetbestendige stofzuiger (een gewone huishoudstofzuiger raakt snel verstopt en beschadigd door fijn roet).
• Stap 5 – Controleren: schijn met een lamp omhoog de pijp in en controleer of de wanden schoon zijn. Zitten er nog donkere, glanzende plekken? Dat is creosoot en dat is moeilijk zelf te verwijderen. Schakel in dat geval alsnog een vakman in.

Hoe vaak je de schoorsteen moet reinigen

De vuistregel is één keer per jaar voor een open haard of houtkachel die regelmatig wordt gebruikt. Stook je intensief, dagelijks en de hele winter door, dan is twee keer per jaar verstandig: eén keer halverwege het seizoen en eén keer aan het einde. Bij een gesloten kachel op pellets of rookgas van een cv-ketel gelden andere intervallen; raadpleeg dan de handleiding van het toestel of vraag een gecertificeerde monteur.

Gebruik je uitsluitend droog, goed gestookt hout (met een vochtgehalte onder de 20 procent), dan verbrandt het hout schoner en vormt zich minder creosoot. Nat of vers hout produceert veel meer teer en roet en vraagt om vaker reinigen.

Een schoorsteen die elk jaar op tijd gereinigd wordt, is veiliger, trekt beter en gaat langer mee. Plan de reiniging bij voorkeur in augustus of september, zodat je aan het begin van het stookseizoen zorgeloos kunt stoken.