De trek van een schoorsteen test je het eenvoudigst met een rooktest: houd een brandende rookpellet of een stuk brandend papier bij de opening van de kachel of haard, en kijk waar de rook naartoe gaat. Stroomt de rook omhoog de schoorsteen in? Dan is de trek goed. Waait de rook de kamer in? Dan is er sprake van onvoldoende trek en moet je op zoek naar de oorzaak.

Een schoorsteentest uitvoeren is zinvol als je last hebt van terugslag, rookontwikkeling in huis, of als je een kachel installeert en wilt controleren of het kanaal goed werkt. Hieronder lees je hoe je de test stap voor stap doet en wat de uitkomst je vertelt.

Tekenen van slechte trek in de schoorsteen

Voordat je een trek test uitvoert, is het handig om te weten welke signalen wijzen op een probleem. De meest voorkomende zijn:

• Rook die de woonkamer instroomt bij het aanmaken of opstoken
• Een brandlucht in huis zonder zichtbare rook
• Een vlam die niet rustig brandt maar flakkert en terugslaat
• Condens of roetaanslag rondom de kacheldeuren of haardomlijsting
• Een kachel die moeilijk warm wordt of slecht trekt

Herkent je een of meerdere van deze signalen, dan is een test van de schoorsteentrek de logische eerste stap. Zo weet je of het probleem in het kanaal zit, of dat er iets anders aan de hand is.

Hoe je de trek van een schoorsteen test

Je hebt voor een eenvoudige test niet veel nodig. Een rookpellet (verkrijgbaar bij kachelwinkels) werkt het best, maar een stuk opgerold papier of een wierookstokje volstaat ook. Doe het volgende:

• Stap 1: Open de klepel of rookklep van de schoorsteen volledig, als die aanwezig is.
• Stap 2: Wacht enkele minuten. Zeker na een koude periode heeft het kanaal tijd nodig om op temperatuur te komen. Koude lucht in een koud kanaal zakt naar beneden en blokkeert de trek tijdelijk.
• Stap 3: Houd de rookbron (pellet, papier of wierookstokje) vlak bij de mondopening van de kachel of direct onder de schoorsteenopening.
• Stap 4: Bekijk de richting van de rook. Gaat die recht omhoog of wordt die duidelijk naar het kanaal gezogen? Dan is de trek voldoende. Waait de rook horizontaal de ruimte in of kringelt die terug? Dan is er een trekprobleem.

Een snelle variant is de lucifermethode: steek een lucifer aan en houd die stil bij de schoorsteenopening. Wordt de vlam naar het kanaal gezogen, dan trekt de schoorsteen. Staat de vlam stil of buigt die van het kanaal af, dan is er onvoldoende trek.

Wat een slechte testuitkomst betekent

Als de test aantoont dat de trek onvoldoende is, zijn er een aantal veelvoorkomende oorzaken. Niet elke oorzaak vraagt om hetzelfde oplossing, dus het loont om ze te onderscheiden:

• Koud kanaal: Een schoorsteen gevuld met koude lucht trekt slecht. Verwarm het kanaal eerst door een stuk brandend papier onderin te houden. Na een paar minuten verbetert de trek vaak aanzienlijk.
• Vervuilde schoorsteen: Roet- en roetophoping verkleint het vrije doorstroomoppervlak. Laat de schoorsteen jaarlijks vegen door een erkend schoorsteenveger.
• Te korte schoorsteen: Een schoorsteen moet minimaal 50 centimeter boven de nok van het dak uitkomen voor een goede trek. Is dat niet het geval, dan kan een verlengstuk of kap helpen.
• Onvoldoende aanvoer van verse lucht: In goed geïsoleerde woningen is soms te weinig luchttoevoer aanwezig. Open een raam op een kiertje tijdens de test en kijk of de trek verbetert.
• Verkeerde kap of beschadigde kap: Een kapotte of slecht passende schoorsteenkap kan wind terugsturen in het kanaal. Controleer de kap visueel vanuit de buitenruimte of laat dat doen.

Wanneer is professioneel testen nodig?

Een visuele rooktest geeft je een eerste indruk, maar zegt niets over de precieze trekkracht in pascal of over lekkages in het kanaal. Een erkende schoorsteenveger of installateur kan een drukmeting uitvoeren en precies bepalen hoeveel trekkracht er aanwezig is. Dat is verstandig als:

• Je een nieuwe kachel of insert laat installeren en het systeem moet worden goedgekeurd
• Je na eigen testen geen verbetering ziet
• Er sprake is van terugkerende rookoverlast ondanks een schone schoorsteen
• Je vermoedt dat er scheuren of lekkages in het kanaal zitten

Een professionele trekmeting is niet alleen veiliger, maar soms ook verplicht bij nieuwbouw of bij de aansluiting van een nieuwe installatie op een bestaand kanaal.

Een eenvoudige rooktest kun je zelf uitvoeren in een paar minuten en geeft direct een duidelijk beeld. Geeft de test aan dat de trek tekortschiet, begin dan met de meest voor de hand liggende oorzaken zoals een koud kanaal of slechte luchttoevoer. Helpt dat niet, dan is het tijd voor een schoorsteenveger of een professionele trekmeting.