Een loket bij een schoorsteen is een loodstuk dat wordt aangebracht op de plek waar de schoorsteen door het dakvlak steekt. Het zorgt ervoor dat regenwater en condenswater niet langs de schoorsteen naar binnen kunnen lopen. Zonder goed geplaatste loketten ontstaat er vroeg of laat lekkage, wat kan leiden tot schade aan de dakconstructie en het interieur.

Wat is een loket bij een schoorsteen precies?

Een loket is een strook lood die om de voet van de schoorsteen wordt aangebracht, op de aansluiting tussen het dakvlak en het metselwerk. Het lood wordt aan de ene kant in de voeg van de schoorsteen verankerd en aan de andere kant over de pannen of het dakbeschot gevouwen. Zo ontstaat een waterdichte overgang.

Een specifiek onderdeel van een loket is het zogenaamde loket-oortje. Dat is het uitstekende deel van het loodloket dat in de lintvoeg van de schoorsteen wordt bevestigd. Die lintvoeg is een horizontale voeg in het metselwerk. Het oortje wordt erin gewerkt en met een vulstoffen of loodhamer dichtgeslagen, zodat het lood stevig vastzit en water nergens een weg naar binnen kan vinden.

Zakwater en condenswater bij schoorsteenloketten

Bij schoorsteenloketten zijn twee watersoorten een aandachtspunt: zakwater en condenswater. Zakwater is regenwater dat langs het metselwerk van de schoorsteen naar beneden loopt. Condenswater ontstaat aan de binnenkant van de rookkanalen en kan soms ook aan de buitenkant van de schoorsteen optreden.

Beide vormen van water zoeken de weg van de minste weerstand. Als het lood niet goed zit, of als de lintvoeg niet volledig is dichtgemaakt, sijpelt er vocht onder het loket door. Na verloop van tijd zie je dat terug als vochtplekken op het plafond of bruine vlekken bij de schoorsteen binnenshuis.

Hoe wordt een loodloket aangebracht?

Een loodloket bestaat in de praktijk vaak uit meerdere onderdelen, die samen een volledig gesloten afdichting vormen. De vier zijden van de schoorsteen krijgen elk hun eigen stuk lood:

• Voorzijde (onderzijde helling): hier loopt het lood over de pannen, zodat water over het loket afgevoerd wordt en niet eronder.
• Achterzijde (bovenzijde helling): hier wordt een zogenaamde slab aangebracht, een breed stuk lood dat schuin omhoog loopt achter de schoorsteen en water wegleidt.
• Zijkanten: deze krijgen trapvormige loketten (ook wel traploodjes of steplokets) die met de lintvoegen van het metselwerk worden meegenomen.

De oortjes van de zijloketten worden in de lintvoegen geslagen, afwisselend met elke nieuwe rij metselwerk. Zo sluit het lood netjes aan bij de dakbedekking en het metselwerk tegelijk.

Welk lood gebruik je voor schoorsteenloketten?

Voor loketten bij schoorstenen wordt vrijwel altijd zacht lood gebruikt. Lood is flexibel, weerbestendig en beweegt mee met uitzetting en krimp van zowel het metselwerk als de dakconstructie. Dat is belangrijk, want een schoorsteen en een dakconstructie reageren elk anders op temperatuurwisselingen.

De dikte van het lood verschilt per toepassing. Voor loketten bij schoorstenen wordt doorgaans lood van code 4 of code 5 gebruikt (respectievelijk 1,8 mm en 2,24 mm dik). Code 5 is wat zwaarder en dus duurzamer, zeker op plaatsen met veel temperatuurwisseling of direct zonlicht.

Wanneer zijn loketten aan vervanging toe?

Loden loketten gaan lang mee, maar niet eeuwig. Een levensduur van 40 tot 60 jaar is realistisch bij goede uitvoering en geen mechanische beschadiging. Tekenen dat vervanging nodig is:

• Het lood is gescheurd of gebarsten door vermoeidheid of uitzetting.
• De loket-oortjes zijn losgeraakt uit de lintvoegen.
• Er zijn vochtplekken zichtbaar op het plafond of bij de schoorsteenwand binnenshuis.
• Het lood is zichtbaar weggezakt of niet meer vlak tegen het metselwerk aangelegd.

Controleer de loketten bij een schoorsteenkeuring of laat een dakdekker meekijken als je de dakpannen laat nakijken. Kleine scheurtjes kunnen soms tijdelijk worden gedicht met loodflits of dakafdichtingskit, maar bij structurele schade is vervanging de enige duurzame oplossing.

Goede loketten bij de schoorsteen zijn een kleine ingreep met een groot effect. Ze houden je dak en je woning droog, en voorkomen dat vocht onzichtbaar invreet in het houtwerk van je dakconstructie. Laat ze bij twijfel altijd door een vakman beoordelen.