Een open haard verwijderen is een klus die meer voeten in aarde heeft dan je misschien denkt. Je verwijdert niet alleen de haard zelf, maar in de meeste gevallen ook het rookkanaal en de schoorsteenmantel. Afhankelijk van hoe de haard is ingebouwd, ben je er met een halve dag of met een volledige verbouwing bezig.

Wat houdt het verwijderen van een open haard in?

Een open haard bestaat uit meerdere onderdelen: de haard zelf (de firebox of rookkamer), de schoorsteenmantel, het rookkanaal dat door de muur of het dak loopt, en de fundering of het platform waarop de haard staat. Bij het verwijderen van een open haard moet je al deze onderdelen apart beoordelen. De mantel verwijder je soms alleen cosmetisch; het rookkanaal moet je dichtmaken of volledig uitbreken, afhankelijk van je plannen met de ruimte.

Let op: als het rookkanaal niet goed wordt afgesloten, krijg je last van tocht, vocht en schimmel in de muur. Dit is een van de meest gemaakte fouten bij het verwijderen van een open haard. Een professionele aannemer maakt het rookkanaal af met een afdekplaat of vult het gedeeltelijk op.

Zelf doen of een aannemer inschakelen?

De schoorsteenmantel loshalen en afvoeren kun je in veel gevallen zelf doen, mits hij niet ingemetseld zit. Dat is een klus van een paar uur. Maar voor het slopen van de rookkamer, het uitbreken van metselwerk en het afsluiten van het rookkanaal heb je in de meeste gevallen een aannemer nodig. Zeker als de haard onderdeel is van een dragende constructie, is vakmanschap vereist.

Huur je een aannemer in, reken dan naar schatting rond 2026 op kosten tussen de 500 en 2.500 euro, afhankelijk van de omvang van het werk. Gaat het alleen om de mantel en het afsluiten van het kanaal? Dan zit je aan de lage kant. Moet er ook metselwerk worden gesloopt en de vloer worden hersteld? Dan loopt het bedrag snel op.

Vergunning nodig bij het verwijderen van een open haard?

In de meeste gevallen heb je geen bouwvergunning nodig voor het verwijderen van een open haard. Maar als je de schoorsteen aan de buitenkant (het deel dat boven het dak uitsteekt) wilt slopen, kan dat anders liggen. Zeker bij een monumentaal pand of in een beschermd stadsgezicht moet je toestemming aanvragen bij je gemeente. Controleer dit altijd vooraf via het Omgevingsloket (officieel loket van de Nederlandse overheid).

Subsidie voor het verwijderen van een open haard

Sommige gemeenten geven subsidie als je een hout gestookte haard of kachel laat verwijderen. De gemeente Nijmegen heeft een subsidieregeling voor het verminderen van overlast van houtkachels. Als je de haard laat verwijderen én het rookkanaal laat dichtmaken of verwijderen door een aannemer, kom je mogelijk in aanmerking voor een bijdrage. De voorwaarden verschillen per gemeente, dus check de website van jouw gemeente of er een vergelijkbare regeling geldt.

Het loont om dit te doen vóórdat je de aannemer inschakelt, want sommige subsidies vereisen vooraf een aanvraag. Achteraf aanvragen wordt dan geweigerd.

Wat doe je met de ruimte daarna?

Nadat de open haard is verwijderd, blijft er vaak een opening of nis over in de muur. Die kun je dichtmetselen en afwerken, of juist open laten als decoratieve nis. Populaire keuzes zijn een ingebouwde boekenkast, een televisie-nis of gewoon een gesloten muur met behang of stucwerk. De vloer onder de haard (vaak een verhoogd platform of een betegeld gedeelte) moet je ook herstellen als je een egale vloer wilt.

• Dichtmetselen en stukadoren: geschikt als je een strakke, egale muur wilt
• Open nis laten: decoratief, geen extra kosten voor dichtmaken
• Nis benutten voor opslag of tv-meubel: praktisch en populair
• Vloerherstel: denk aan bijpassende tegels of het doortrekken van de bestaande vloer

Laat je de open haard verwijderen, bespreek dan meteen met de aannemer wat er met de nis en de vloer gebeurt. Zo voorkom je dat je achteraf met een extra klus zit die de kosten onverwacht opdrijft.