Een schoorsteen dichtmaken doe je door de opening af te sluiten met een stevige plaat, purschuim of een speciaal schoorsteenballon, afhankelijk van hoe definitief je de afsluiting wilt maken. Dit is zinvol als je de schoorsteen niet meer gebruikt en wilt voorkomen dat er tocht, vocht, vogels of roet naar binnen komt.

Waarom een ongebruikte schoorsteen afsluiten?

Een open schoorsteen die niet in gebruik is, trekt constant koude lucht naar binnen. Dat voelt niet alleen onprettig, het kost je ook stookkosten. Daarnaast kunnen er vogels in nestelen, regenvocht binnendringen en roetdeeltjes in de kamer terechtkomen. Een schoorsteenopening dichtmaken pakt al deze problemen tegelijk aan.

Tijdelijk of definitief dichtmaken: wat past bij jou?

Wil je de mogelijkheid openhouden om de schoorsteen later weer te gebruiken, kies dan voor een tijdelijke oplossing. Wil je er voorgoed mee klaar zijn, dan is een permanente afsluiting verstandiger. Het verschil zit in de methode en de materialen die je gebruikt.

Tijdelijke opties:

• Schoorsteenballon: een opblaasbare ballon die je in de rookkanaal plaatst en opblaast tot hij de opening vult. Snel te plaatsen en ook snel te verwijderen. Let op: vergeet hem niet als je ooit toch een vuur aansteekt.
• Kunststof of hardboard plaat: op maat gesneden en in de opening geschoven. Afdichten met tape of een randje kit houdt de tocht buiten.
• Isolatiedeken of minerale wol: losse prop in het kanaal. Simpel en goedkoop, maar minder netjes en minder luchtdicht.

Permanente opties:

• Metselwerk: de opening volledig dichtmetselen met stenen en cement. Dit is de meest duurzame oplossing, maar ook de meest ingrijpende. Huur hiervoor een vakman in.
• Plaat met purschuim en cement: een hardboard of kunststof plaat als basis, daarna de randen vullen met purschuim en afsmeren met cement. Dit geeft een stevige, luchtdichte afsluiting zonder dat je hoeft te metselen.

Schoorsteen dichtmaken met purschuim en cement: stap voor stap

Dit is een veelgebruikte doe-het-zelf methode die goed werkt als je de schoorsteen definitief wilt afsluiten zonder groot bouwwerk.

1. Meet de opening op. Meet de breedte en hoogte van het rookkanaal of de schoorsteenopening aan de binnenkant nauwkeurig op.
2. Zaag een plaat op maat. Gebruik hardboard, multiplex of een stevige kunststof plaat. Zaag deze iets kleiner dan de opening zodat hij er goed in past.
3. Laat de plaat in het kanaal zakken. Positioneer de plaat op de gewenste hoogte in het kanaal. Gebruik een touw of steek hem op een richel als er een aanwezig is.
4. Vul de randen met purschuim. Spuit purschuim rondom de plaat zodat alle kieren worden gevuld. Laat het purschuim volledig uitharden (reken op minimaal een paar uur).
5. Smeer de voorkant af met cement. Breng een laag cement of stucwerk aan over het purschuim en de plaat voor extra stevigheid en een nette afwerking. Dit maakt de afsluiting ook vochtbestendiger.
6. Laat alles drogen. Wacht totdat het cement volledig droog en hard is voordat je de ruimte weer normaal gebruikt.

Bovenkant van de schoorsteen: vergeet het dak niet

Als je de schoorsteen van binnenuit afsluit, is het verstandig ook de bovenkant op het dak af te dekken. Een open schoorsteenpot laat namelijk nog steeds regen en vogels toe. Plaats een schoorsteenkap of een dekplaat op de schoorsteenpijp. Dat beschermt ook het metselwerk van de schoorsteen zelf tegen vochtschade, wat op termijn scheuren en lekkage voorkomt.

Ventilatie: laat altijd een kleine opening

Een schoorsteen volledig luchtdicht afsluiten zonder enige ventilatie is af te raden. Een afgesloten rookkanaal kan vocht gaan vasthouden, wat schimmel en vochtschade in de muur veroorzaakt. Zorg voor een kleine ventilatievoorziening, bijvoorbeeld een klein rooster of een ventilatieklepje in de afsluiting. Zo blijft er een beetje luchtcirculatie, maar verdwijnt de tocht wel.

Controleer na een paar weken of er vochtplekken of condensatie rondom de afsluiting verschijnen. Is dat het geval, dan is de ventilatie onvoldoende en moet je de oplossing aanpassen.

Een schoorsteen dichtmaken is een klusje dat de meeste mensen zelf kunnen uitvoeren met de juiste materialen. Wil je het definitief en netjes, dan is de combinatie van een plaat, purschuim en cement een betrouwbare aanpak. Twijfel je aan de staat van het metselwerk of de constructie? Laat dat dan eerst nakijken door een schoorsteenmaker of aannemer voordat je dichtmaakt.