Een lekkende schoorsteen laat water binnen via het dak, de voegen of de aansluiting tussen schoorsteen en dakbedekking. Dat klinkt onschuldig, maar vocht dat via de schoorsteen binnendringt kan in korte tijd leiden tot schimmelvorming, houtrot en beschadigde isolatie. De eerste stap is de juiste oorzaak opsporen, want de oplossing verschilt sterk per situatie.

De meest voorkomende oorzaken van schoorsteen lekkage

Verreweg de meeste gevallen van schoorsteen lekkage ontstaan op de plek waar de schoorsteen door het dak steekt. De aansluiting tussen dakbedekking en metselwerk wordt afgedicht met loodslabben of zinken platen. Als die uitzettten, loszetten of corroderen, ontstaat een kleine opening waar regenwater gemakkelijk doorheen sijpelt.

Een andere veelvoorkomende oorzaak is aangetast voegwerk. De voegen tussen de stenen van de schoorsteen bestaan uit kalkmortel, en die vergrijpt en verwacht over de jaren. Eenmaal poreus geworden, zuigt het voegwerk regenwater op als een spons. Bij een flinke regenbui kan dat water dan langs de binnenkant van de schoorsteen naar beneden lopen, soms tot ver in de woning.

Scheurvorming in de schoorsteenkap (de betonnen of gemetselde afdekking bovenop de schoorsteen) is een derde oorzaak. Kleine scheurtjes in de kap groeien door vorstschade elk jaar een stukje verder, totdat water recht naar beneden lekt. Tot slot kan een schoorsteen die niet meer in gebruik is van binnenuit nat worden: regen valt letterlijk naar binnen als er geen afdekking, rooster of klep aanwezig is.

Hoe je de lekkage opspoorta

Ga na of de lekkage samenhangt met regen. Verschijnt het vochtplekje uitsluitend tijdens of vlak na een regenbui, dan wijst dat vrijwel zeker op een schoorsteenlek, en niet op condensatie. Condensatie in een gebruikte schoorsteen is een apart probleem dat ook lekkagesporen kan geven, maar dat gedraagt zich anders: het is er het vaakst bij koud weer en hoog gebruik van het toestel.

Bekijk de schoorsteen van buiten, bij voorkeur met een verrekijker of vanop een ladder (met iemand die de ladder vasthoudt). Let op ontbrekende of uitgevreten voegen, gebarsten kap, opgestane loodslabben of losliggende dakpannen rondom de schoorsteen. Aan de binnenkant zoek je naar verkleuringen op het plafond of de muur rondom de schoorsteenmantel.

Zelf repareren: wat is haalbaar?

Kleine herstellingen zijn voor een handige doe-het-zelver zelf te doen, mits je veilig op het dak kunt komen. Een gebarsten schoorsteenkap kun je behandelen met een schoorsteenkit of een bitumineuze dichting. Die producten zijn verkrijgbaar bij bouwmarkten en worden met een kwast of spatel aangebracht na grondig reinigen en drogen van het oppervlak.

Uitgeslagen voegen kun je opnieuw voegen. Kraak het losse materiaal weg tot een diepte van ongeveer 1,5 tot 2 centimeter, reinig het voegwerk en breng nieuwe voegmortel aan. Gebruik voor een buitenschoorsteen een vorstbestendige, waterwerende mortel. Gewone binnenmortels zijn niet bestand tegen de weersomstandigheden.

De loodslabben rondom de schoorsteen zijn lastiger zelf te herstellen. Losse slabben kun je soms terugplooien en opnieuw vastzetten, maar als het lood scheurt of ernstig gecorrodeerd is, is vervanging nodig. Dat werk vergt vakmanschap en gereedschap; een fout daarin leidt opnieuw tot lekkage.

Schoorsteen in onbruik: afdekken of verwijderen?

Is de schoorsteen niet meer in gebruik, dan is lekkage makkelijker te voorkomen dan te repareren. De simpelste tijdelijke oplossing is een schoorsteenrooster of een stevige kunststof kap bovenop de pot, zodat regen niet meer rechtstreeks naar binnen kan vallen. Die zijn voor een paar tientjes verkrijgbaar en zelf te plaatsen.

Een duurzamere oplossing is de schoorsteen volledig laten verwijderen. Zoals op het Reddit-forum voor klussers ook wordt opgemerkt: een schoorsteen die niet meer in gebruik is, kun je het beste (laten) verwijderen. Verwijdering tot onder het dakvlak elimineert het lek definitief en bespaart toekomstig onderhoud. De dakdoorvoer wordt daarna netjes gedicht en herdekt. De kosten zijn afhankelijk van hoogte en omvang van de schoorsteen, maar liggen voor een gemiddelde woningschoorsteen naar schatting ergens tussen de 500 en 1.500 euro in 2026, inclusief het dichtzetten van het dak.

Wanneer schakel je een vakman in?

Schakel altijd een dakdekker of metselaar in als je niet veilig op het dak kunt komen, als de loodaansluiting vervangen moet worden, of als je na een zelfgedane reparatie nog steeds lekkage constateert. Aanhoudende schoorsteen lekkage die je niet kunt herleiden tot een zichtbare oorzaak, vraagt ook om een professionele inspectie. Een vakman kan met watertest of thermografische camera de exacte ingang van het water opsporen.

Is er bovendien sprake van een gebruikte schoorsteen (voor open haard, gaskachel of houtkachel), dan is veiligheid een extra reden om een professional in te schakelen. Vocht in de schoorsteen kan de rookafvoer aantasten en in het ergste geval leiden tot koolmonoxidegevaar.

Een lekkende schoorsteen verhelp je het snelst door de oorzaak precies vast te stellen voor je iets repareert. Behandel de kap of voegen bij kleine gebreken, laat het loodwerk over aan een dakdekker en overweeg serieus om een ongebruikte schoorsteen helemaal te laten verwijderen. Dat is in de meeste gevallen goedkoper dan jarenlang repareren.