Een schoorsteenkap is een afdekking die je bovenop een schoorsteen, rookkanaal of schouw plaatst om regen, vogels en vuil buiten te houden. Zonder kap waait er neerslag en bladeren naar binnen, wat problemen geeft met trek en zelfs schade aan de binnenkant van het kanaal. De juiste schoorsteenkap lost dat direct op en verlengt de levensduur van je schoorsteen aanzienlijk.

Er zijn veel soorten en maten verkrijgbaar, en de keuze hangt af van het type schoorsteen, het gebruikte materiaal en of je ook de trek wilt verbeteren. Hieronder vind je wat je moet weten om de goede kap te kiezen.

Waarom een schoorsteenkap verstandig is

Regenwater dat in een open schoorsteen terechtkomt, tast het voegwerk en de binnenwand aan. Bij roestende stalen rookkanalen gaat dit snel; bij gemetselde schoorstenen trekt vocht diep in het metselwerk. Over tijd ontstaan scheuren en uitval van voegwerk. Een kap kost je eenmalig geld, maar voorkomt reparaties die flink duurder uitvallen.

Vogels zijn een ander punt. Kauwen en spreeuwen nestelen graag in schoorstenen. Een nest blokkeert de rookafvoer en kan bij gebruik gevaarlijke situaties opleveren (koolmonoxide die niet goed afvoert). Met een kap met fijnmazig gaas of een gesloten bovenzijde hou je ze buiten.

Soorten schoorsteenkappen op een rij

De meest voorkomende kap is de eenvoudige regenkap. Die bestaat uit een platte of gebogen afdekplaat op een frame, zodat regen niet naar binnen slaat maar er wel lucht doorheen kan stromen voor de trek. Dit type is geschikt voor de meeste huishoudelijke schoorstenen.

Daarnaast zijn er trekverbeteraars. Dat zijn kappen die door hun vorm de winddruk omzetten in extra zuiging bovenaan het kanaal. Ze draaien mee met de wind of hebben een vaste aerodynamische vorm. Handig als je last hebt van terugslag, waarbij rook de kamer inkomt bij bepaalde windrichtingen.

Voor schoorstenen die niet meer in gebruik zijn, is een afsluitkap de beste keuze. Die sluit het kanaal volledig af en voorkomt kou-invallen en vochttransport via de schacht. Let op: gebruik een afsluitkap nooit op een nog actief rookkanaal.

Ten slotte zijn er combinatiekappen met ingebouwd gaas. Die bieden bescherming tegen zowel regen als vogels en zijn populair bij woningen in gebieden met veel bomen of veel vogels.

Materialen: roestvrij staal, koper of aluminium?

De meeste schoorsteenkappen worden gemaakt van roestvrij staal, koper of aluminium. Elk materiaal heeft zijn eigen voor- en nadelen.

• Roestvrij staal is veruit het meest verkochte materiaal. Het is sterk, bestand tegen hoge temperaturen en gaat tientallen jaren mee zonder roesten. Prijs en uiterlijk zijn neutraal, wat het een veilige keuze maakt voor de meeste situaties.
• Koper is duurder, maar veroudert mooi met een groene patina. Het past goed bij historische panden of woningen met een koperkleurige dakgoot. Verwacht een hogere aanschafprijs dan bij staal.
• Aluminium is licht en betaalbaar, maar minder hittebestendig dan staal. Geschikt voor schoorstenen van cv-ketels of gaskachels, minder aan te raden bij open haarden met hoge rooktemperaturen.

De juiste maat bepalen

De maat van een schoorsteenkap moet passen op de buitenmaat van het rookkanaal of de schoorsteenpot. Meet de buitenzijde van de schoorsteen of pot aan de bovenzijde nauwkeurig op voor je bestelt. Bij een ronde schacht meet je de buitendiameter; bij een vierkante of rechthoekige pot meet je de breedte en de diepte.

Kappen worden geleverd in standaardmaten, maar er zijn ook kappen op maat te bestellen. Dat is nodig bij ongebruikelijke formaten, zoals oude gemetselde schoorstenen met een afwijkende buitenmaat. Een slecht passende kap lekt of waait af, dus neem de maat serieus.

Plaatsing: zelf doen of laten doen?

Veel schoorsteenkappen zijn zo ontworpen dat je ze zelf kunt plaatsen. Ze worden geschoven over de schoorsteenpot of vastgezet met klemmen en stelschroeven. De handleiding van de fabrikant is hierbij je gids. Is de schoorsteen bereikbaar via een ladder en plat dak, dan is het voor een handige doe-het-zelver goed te doen.

Is de schoorsteen hoog of moeilijk bereikbaar, laat het dan over aan een dakdekker of loodgieter. Werken op hoogte brengt risico’s met zich mee die niet onderschat moeten worden. De montagekosten van een vakman zijn een stuk lager dan de gevolgen van een valongeval.

Een schoorsteenkap is een kleine investering met een groot effect: droog rookkanaal, geen vogelnesten en minder kans op vochtschade. Kies de juiste soort op basis van het gebruik van je schoorsteen, meet de maat goed op en kies een materiaal dat past bij de situatie. Dat is alles wat je nodig hebt om een goede beslissing te maken.