Brandhout stapelen doe je zo dat de lucht er goed doorheen kan en het hout zo snel mogelijk droogt. Een goede stapel heeft een stevige basis, staat op afstand van de grond, en is zo opgebouwd dat regen er gemakkelijk van afloopt. Doe je het verkeerd, dan rot je hout of blijft het vochtig, en brand het slecht.

De basis: waar je de stapel neerzet

Begin met een droge, goed geventileerde plek. Dat kan tegen een muur zijn, maar zet de stapel dan niet direct tegen de muur aan. Een paar centimeter ruimte (5 tot 10 cm) houdt de luchtcirculatie op gang en voorkomt vochtophoping achter de stapel.

Leg het hout nooit direct op de grond. Gebruik daarvoor balken, pallets of een houten onderstel. Grondcontact zorgt voor vochtopname van onderen, en dat is precies wat je wilt vermijden. Zelfs goed gedroogd hout wordt opnieuw vochtig als het op kale grond ligt.

Brandhout stapelen stap voor stap

Een goede volgorde maakt het makkelijker en het resultaat stabieler:

• Stap 1: Kloven voor het stapelen. Hout droogt veel sneller als het gekloofd is. De open structuur van gekloofd hout geeft vocht makkelijker de ruimte om te ontsnappen. Rond hout kan jaren duren voor het droog is; gekloofd hout is in een of twee seizoenen vaak klaar.
• Stap 2: Begin met een stevige rij als basis. Leg de eerste laag hout op je onderstel, met de platte kant naar beneden. Zorg dat de rij recht begint, want een scheve basis maakt de rest instabiel.
• Stap 3: Stapel kruislings aan de uiteinden. Aan de zijkanten van je stapel leg je hout in een rasterpatroon: afwisselend horizontaal en dwars. Dit vormt een zijwand die de rest op zijn plek houdt zonder dat je een aparte constructie nodig hebt. Dit heet ook wel de “blokhutstijl”.
• Stap 4: Stapel de rest luchtig. Leg de middelste blokken niet te strak tegen elkaar. Een klein beetje ruimte tussen de blokken zorgt dat lucht er doorheen stroomt en het hout verder kan drogen.
• Stap 5: Leg de bovenste rij recht en schuin. De bovenste laag leg je met de schorsrij naar boven. Schors is van nature waterafstotend. Zo loopt regen eerder van de stapel af in plaats van erin te trekken.

Hoe hoog mag de stapel zijn?

Een veilige hoogte voor een vrijstaande houtpaal is niet meer dan een meter of anderhalve meter. Hoger dan dat, en de stapel kan gemakkelijk omvallen, zeker als de grond niet helemaal vlak is. Als je meer ruimte nodig hebt, maak dan liever meerdere kortere rijen naast elkaar dan één hoge stapel.

Afdekken: wel of niet?

Afdekken is verstandig aan de bovenkant, maar niet aan de zijkanten. Gebruik een zeil, golfplaten of een eenvoudig houten dak boven de stapel om regen op te vangen. Dek de zijkanten nooit volledig af met plastic, want dan kan vocht niet ontsnappen en gaat het hout schimmelen. Het gaat erom dat regen er van af kan, niet dat er geen lucht bij kan.

Een handig alternatief is een houtstapelrek met een eigen overkapping. Die zijn in de meeste bouwmarkten te koop, maar een zelfgemaakt systeem met balken en een stuk golfplaat werkt even goed.

Wanneer is het hout droog genoeg?

Goed gestapeld, gekloofd hout is na een zomer buitendrogen vaak bruikbaar als het om snelgroeiend hout gaat (zoals populier of els). Hardere houtsoorten zoals eik of beuk hebben doorgaans twee jaar nodig. Gebruik een vochtmeter om te controleren: brandhout is klaar bij een vochtgehalte onder de 20 procent. Boven dat percentage brand het hout slecht, geeft minder warmte en produceert meer roet en fijnstof.

Een gestapelde houtblok die goed droog is, klinkt hol als je twee blokken tegen elkaar slaat. Vochtig hout klinkt dof. Dat is geen exacte meting, maar een handige snelcheck.

Zet je stapel bij voorkeur neer in de lente, zodat het hout de hele zomer de kans krijgt te drogen voor het stookseizoen begint. Een goed gestapelde, droge voorraad scheelt niet alleen brandstofkosten, maar ook aanmaakproblemen en roetaanslag in je schoorsteen.