Je schoorsteen vegen van binnen kan je zelf doen met de juiste gereedschappen en een beetje voorbereiding. De methode waarbij je van binnenuit werkt, is handig als je niet op het dak wilt of kunt klimmen. Je begint dan bij de haard en werkt met schoorsteenveegborstels omhoog door de schoorsteen. Het roet en vuil dat loskomt, vang je op in de haard zelf.

Wat heb je nodig?

Voordat je begint, zorg je dat je het juiste gereedschap bij de hand hebt. Zonder de juiste spullen kom je er niet ver. Dit heb je minimaal nodig:

• Schoorsteenveegborstels met verlengstukken (koop of huur een set die past bij de diameter van jouw schoorsteen)
• Een stofzuiger, bij voorkeur een industriële of ascentrifuge
• Afplakfolie of een oude deken om de haard af te schermen
• Tape om het folie vast te zetten
• Werkkledij die je vies mag worden
• Stofbril en stofmasker
• Zaklamp om de binnenkant te inspecteren

De maat van de borstel is belangrijk. Meet eerst de binnenmaat van je schoorsteen op, want een borstel die te klein is poetst de wanden nauwelijks schoon. Schoorsteenborstels zijn verkrijgbaar in ronde en vierkante uitvoeringen, afgestemd op de vorm van je rookkanaal.

Schoorsteen vegen van binnen: de stap-voor-stapuitleg

Zorg dat de haard al minstens 24 uur niet meer gebruikt is en volledig afgekoeld is. Roet en as kunnen nog lang warmte vasthouden, dus wacht dit altijd af.

Stap 1: Bescherm de ruimte. Plak een groot stuk afplakfolie of een oude deken strak voor de haardopening. Laat een kleine opening vrij waar je de stang doorheen kunt steken. Zo voorkom je dat roet de kamer in stoft. Leg ook vellen krant of folie op de vloer voor de haard.

Stap 2: Sluit de sleuven en kleppen. Sluit eventuele luchtschuiven in de haard niet helemaal, want je wilt dat de roet naar beneden valt. Let op dat je de rookklep (de jaloezie of het schuif boven in de haardopening) openzet. Zo heb je vrij toegang tot het rookkanaal.

Stap 3: Monteer de borstel op het eerste verlengstuk. Schuif de borstel voorzichtig door de haardopening omhoog in het rookkanaal. Draai altijd in één richting, zodat de schroefkoppelingen van de verlengstukken niet losdraaien.

Stap 4: Voeg verlengstukken toe en werk omhoog. Schroef telkens een nieuw verlengstuk vast en duw de borstel verder omhoog. Maak op en neer gaande bewegingen terwijl je omhoogwerkt. Je voelt weerstand als er veel aanslag zit. Werk rustig door totdat de borstel de volledige lengte van het kanaal heeft doorlopen.

Stap 5: Trek terug en verwijder de verlengstukken. Haal de borstel rustig omlaag, dezelfde draairichting aanhouden. Verwijder de verlengstukken één voor één en leg ze opzij. Roet en vuil zijn nu losgewoeld en zakken naar beneden, in de haard.

Stap 6: Ruim het roet op. Wacht een kwartier tot het stof is neergedaald. Verwijder daarna voorzichtig het folie. Gebruik de stofzuiger om de as en het roet uit de haard te verwijderen. Doe dit langzaam, want droog roet stoft enorm.

Wanneer zelf vegen niet verstandig is

Vegen van binnen werkt goed bij een rechte of licht gebogen schoorsteen. Is jouw schoorsteen sterk gebogen, meervoudig geknipt of heb je al jaren niet geveegd? Dan is de kans groot dat er een dikke roetlaag of zelfs creosoot zit, een taaie, donkere afzetting die kan vlam vatten. Creosoot verwijder je niet zomaar met een borstel van binnenuit. In dat geval kun je beter een erkend schoorsteenveger inschakelen.

Ook als je twijfelt over de staat van de schoorsteen zelf, bijvoorbeeld scheuren in de voegen of een verdacht roestreukje, laat het dan altijd professioneel bekijken. De brandveiligheid staat voorop.

Hoe vaak moet je dit doen?

Als vuistregel geldt dat je een schoorsteen van een open haard of houtkachel minimaal één keer per stookseizoen veegt. Stook je intensief, of gebruik je groenhouten blokken (die meer roet produceren dan droog hout), dan is twee keer per jaar verstandiger. Droog, goed gespleten hout met een vochtgehalte onder de 20 procent stookt schoner en zorgt voor minder aanslag.

De meeste mensen gaan vlak voor het stookseizoen aan de slag, zodat de schoorsteen klaar is voor de eerste koude avonden. Dat is ook het moment om meteen de rookklep en het rooster te controleren.

Vegen van binnen vraagt wat voorbereiding, maar is voor de meeste rechte schoorstenen goed zelf te doen. Met de juiste borstelset, afdoende bescherming van de kamer en geduld houd je je rookkanaal veilig en schoon voor het komende stookseizoen.